Dn. 19 listopad 2021 roku podczas kolejnego seminarium Ośrodka Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce prof. Ewa Siemieniec Gołaś z Instytutu Orientalistyki Uniwersytet Jagiellonskiego, członek naszej Rady, wygłosiła prelekcję na temat języka kipczackiego Ormian polskich i dorobku badawczego prof. Edwarda Tryjarskiego w tej dziedzinie. W seminarium, które odbywało się w systemie hybrydowym, oprócz pracowników Ośrodka, udział wzięli: prof. Andrzej Pisowicz, prof. Krzysztof Stopka, o. Marek Miławicki, dr Andrzej Gliński, p. Mieczysław Prószyński, p. Monika Agopsowicz, p. Agnieszka Karbowska i p. Jakub Łukasik.

Prof. Siemieniec-Gołas omówiła dotychczasowe badania nad językiem kipczacko-ormiańskim, wspominając dorobek m. in. Ödöna Schütza, Timofieja Grunina, Jeana Deny’ego, Omelijana Pritsaka, Mariana Lewickiego, Ołeksandra Harkawca i ostatnio Nadejdy Chirli. Na tym tle nakreśliła znaczenie dorobku prof. Tryjarskiego, który językowi kipczacko-ormiańskiemu poświęcił wiele lat pracy i jest autorem fundamentalnych edycji, m. in. Słownika ormiańsko-kipczackiego na podstawie trzech rękopisów ze zbiorów wiedeńskich (1968), Zapisów sądu duchownego Ormian miasta Lwowa za lata 1625-1630 w języku ormiańsko-kipczackim (2010) i Zapisów sądu duchownego Ormian miasta Lwowa za lata 1564-1608 w języku ormiańsko-kipczackim (2017). Artykuły profesora poświęcone temu zagadnieniu, opublikowane w przeszłości w wielu periodykach naukowych na świecie, zostały zebrane w tomie pt. Armeno-Kipchak studies. Collected papers (2017). Prof. Siemieniec-Gołaś poruszyła także temat postulatów badawczych, których jest wiele, gdyż po tym martwym dziś etnolekcie pozostała obfitość zabytków piśmienniczych w różnych domenach kultury: sakralnych, literackich, ekonomicznych, metrykalnych,. Są to zarówno zabytki języka, jak też zabytki unikatowej kultury etnicznej.

Dyskusja nawiązywała do wątków poruszonych w prelekcji pani Profesor. Zebrani dzielili się swoimi refleksjami na temat tez badawczych prof. Tryjarskiego, dyskutowali o hipotezie Gerarda Clausona, odnoszącej się do etnogenezy kipczackojęzycznych Ormian, poruszali problem dziedzictwa kulturowego, do którego przyznają się dziś nie tylko Polska, gdzie powstało piśmiennictwo kipczacko-ormiańskie, i potomkowie wspólnoty, która wspomnianym etnolektem na co dzień mówiła, posiłkowała się nim jako medium komunikacyjnym w handlu orientalnym i dyplomacji, a co najważniejsze pisała od co najmniej XV aż do początków XVIII wieku. Kulturowe dziedzictwo polskich Ormian budzi zainteresowanie w Turcji, Kazachstanie, Kirgistanie, czyli na sporej części turkijskiego obszaru językowego.

Back to top